İş Kontrolü ve Kontrol İsteği
Online Psikolojik Danışma Merkezleri
Psikolojik Sorunlar ve Psikolojik Danışmanlık ile ilgili yazılarımıza devam ediyoruz. Meslekle ilgili olarak yaşanan stres, yoğun ve sürekli hale geldiğinde bir dizi olumsuz sonuç ortaya çıkabilmektedir. Bu olumsuz sonuçlar davranışsal, fiziksel veya psikolojik olabilmektedir. Davranışsal sonuçlar; işten kaçınma, yorgunluk, alkol ve uyuşturucu kullanımı ve saldırganlık gibi olumsuz davranışları, fiziksel sonuçlar; kardiyo-vasküler hastalıklar, ülser, solunum rahatsızlıkları gibi sağlık sorunlarını, psikolojik sonuçlar ise iş doyumsuzluğu, depresyon, kaygı ve engellenme, tükenmişlik duygularını içermektedir. Mesleki stres ile fiziksel ve psikolojik sağlık arasındaki ilişkileri açıklamak üzere değişik modeller önerilmiştir. Bunlardan Karasek’in iş talebi – iş kontrolü modeli mesleki stres literatüründe en fazla sözü edilen modeldir. Mesleki stres ile fiziksel ve psikolojik sağlık arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla son yıllarda yürütülen araştırmaların büyük bölümünü doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak iş talebi – iş kontrolü modeli ile ilişkilendirmek mümkündür. Talep kontrol modeli olarak da adlandırılan iş talebi – iş kontrolü modelinde, iş talebi kavramı iş ortamındaki stres yaratıcı etkenlere işaret etmek üzere kullanılmaktadır. İş kontrolü ise çalışanın yaptığı işin kendisinin ve yapılış biçiminin kontrol edilebilme kabiliyeti ile işin gerektirdiği becerilerin çeşitliliği olmak üzere iki boyuttan oluşmakta ve bu iki boyut birden iş karar verme serbestisi (job decision latitude) olarak adlandırılmaktadır. Modele göre mesleki stres ya da gerilim değişen düzeydeki iş talepleri ile değişen düzeydeki iş karar verme serbestisinin birleşik etkisinin bir sonucudur. Modelin iki temel yordaması vardır. Bunlardan ilki işle ilgili sıkıntı tepkilerinin iş taleplerinin yüksek, çalışanın iş kontrolünün düşük olduğu durumlarda ortaya çıkacağı şeklindedir. Diğer bir deyişle, talep – kontrol modeline göre, yüksek iş talebinin doğurabileceği olumsuz sonuçlar en belirgin bir biçimde çalışanın iş karar serbestisinin düşük olduğu durumlarda gözlenecektir. Buna stres (sıkıntı – strain) hipotezi de denilmektedir. Psikolojik Sorunlar ınızla ilgili ayrıntılı bilgi alabilmek için Psikolog ve Psikolojik Danışmanlık hizmeti veren kişilerden yardım alabilirsiniz.
Did you enjoy this post? Why not leave a comment below and continue the conversation, or subscribe to my feed and get articles like this delivered automatically to your feed reader.
Comments
No comments yet.
Leave a comment